Joomla Hosting Template

Türk Boyları

ÇAYAN? ( ÇAPAN): evkaf defteri’ nde bozulu’ a bağlı olarak gösterilen bu oymağın, evvelce abuçlu’ da oturduğu kaydedilmiş, fakat Nevşehir’ in neresine ne kadar sayıda  yerleştirildiği üzerine aydınlatıcı bir bilgi verilmemiştir. Defterde sayıları 120 ev olarak görülmektedir. KARAHACILU: karahacılılar evkaf defterinde bozdoğanlı cemaatine bağlı dağınık bir oymak olarak gösterilmiştir. İNALLU:  İnallu boyunun Nevşehir köylerinden birinde yurt tutmuş olan bu bölüğü için evkaf defteri de  dağınık göçebe olarak belirtilmiştir. ESKİL ( ESKİ İL)  TÜRKMENLERİ : Eskil oymağından ayrılan bu bölük Nevşehir’ e, Aksaray taraflarından gelmiş; 65 ev olarak Nevşehir kalesinin güney- doğu kesimine yerleştirilmiştir. Oymağın adı oturdukları mahalleye verilmiştir. Nevşehir’ in Cumhuriyet mahallesi ile Memiş Bey mahallesi arasındaki kesimi bugün eskil mahallesi adını taşımaktadır. Evkaf defterinde bu oymak için eski il Türkmen’ i deyiminin kullanılmış olmasından, bunların, Atçekenler’ in bulundukları bölgede oturdukları halde Atçekenler’ e bağlı olmadıkları sonucunu çıkarabiliriz. Çünkü Atçekenler Türkmen adı ile adlandırılmamaktadır. Bunların Bozulus’ a yada Yeniil’ e bağlı Türkmen oymaklarından olması muhtemeldir. KARACAARAPLU: Evkaf defterin de bu oymağın elli yıldan beri göçebe ve dağınık olduğu yazılıdır. Göçebe oymakları yola getirmek için yazılmış olan 1131( 1719) tarihli bir fermanda, Raka’ da yerleştirilmiş olan Karacaaraplu cemaatının buradan çıkarak Alaşehir’ de kışladıkları ve Anadolu da göçebe hayatı devam ettikleri bildirilmektedir. Aynı fermanda bunların ve çapul hareketlerini önlemek için Keskin ilinde oturan başka sekiz oymakla birlikte yeniden Raka’ ya yerleştirilmeleri emrolunmuştur. Nevşehir’e göçenler bunların Orta Anadolu’ya gelmiş dağınık halde bölükleridir. Yerinde yapılan araştırılmalardan öğreniyoruz ki, bu oymak Nevşehir’ e yerleştirilmeden önce Aksaray ovasında karakeçi kılından yapılmış çadırlarda oturur mevsime göre otlak takibe dermiş. Mensupları bol sayıda koyun ve keçi beslerler, çoklukla Ekecik ve Hasan dağı çevresinde dolaşırlarmış. Defterdeki sayıları ancak altı ev olarak gösteriliyor. DUMANLU: Ataçekenler taifesine bağlı olarak gösterilen bu oymak, Ertaş yaylasının kuzey tarafına yerleştirilmiş ve bugün Nevşehir,in Kozaklı ilçesine bağlı bulunan Bağlıca köyünü meydana getirmiştir. Defterdeki sayıları 120 evdir. Başbakanlık arşivindeki fermanlardan birindi., Nevşehir’ e yerleştirilmiş ve kendilerine Eyübili ve Süleymanlu ilçelerinin harap köylerinde ekinlik ve otlak verilmiş bulunan Boynuincelü cemaatlarına bağlı oymaklar arasında dumanlı adının da sayılmış olması, bu oymağın Boynuincelü cemaatından olduğu ancak Atçekenlere bağlı bir bölüğünün de bulunduğu anlaşılmaktadır. Şu halde Bağlıca köyüne yerleştirilmiş olanlar bunların Atçekenler’ e bağlı olan bir koludur. KIZILKOYUNLU: evkaf defterinde yalnız Likvanik Kürtlerine bağlı olduğu yazılan ve 65 ev olarak gösterilen bu oymağın, nereden getirildiği ve Nevşehir’ in içine mi yoksa köylerine mi yerleştirildiği konusunda bilgi verilmiştir. Ancak, bazı arşiv vesikalarında ve bölgesel araştırılmadan bu konuda aydınlatıcı sonuçlar elde edilmektedir. 1124 ( 1712) tarihli bir ferman dan öğreniyoruz ki, Kızılkoyunlu oymağının bağlı bulunduğu Likvanik Kürtleri 1124 yılından önceki yıllarda, Raka’ ya iskan edilmiş bulunan Receplü Afşarlarına bağlıdırlar. Bunların bir bölüğü yerleştirildikleri Raka dan çıkarak Kayseri’ ye sancağındaki Develü, Harmancık, Yahyalu ilçeleri ile, Zamantı bucağına gelmişlerdir. Bunlar bu yörede çapulculuk hareketlerine devam ettiklerinden ve iskan firarilerinden sayıldıklarından yeniden bir ferman gönderilerek bunlardan bir bölüğünün Orta Anadolu’ ya yerleştirilmesi emrolunmuştur. Likvanik Ekradına bağlı Kızılkoyunlu cemaatı da bu ferman uyarınca Orta Anadolu’ nun Kırşehir sancağındaki Süleymanlu ilçesinin harap köylerine yerleştirilecektir. Sonradan bunların Nevşehir yöresine aktarılmış olanları, kendi ifadelerine göre, Kırşehir yöresinden gelmişlerdir. Bugün Nevşehir’ in Avanos ilçesine bağlı bulunan bazı köylerinde bol sayıda Kızılkoyunlu oymağı mensupları vardır. DANIŞMENDLÜ: bu cemaat için yalnız Evkaf defterindeki kayıtlardan faydalana biliyorsunuz. Buradan edindiğimiz bilgiye göre, bunlar Kaşıkçı oymağının Danişmendlü cemaati diye adlandırılır. Aslında kul oğullarıdırlar. Ancak, bir süre Kaşıkçı Danişmendlüsü içinde bulunduklarından dolayı Danişmendlü adını almışlardır. Uzun zaman Aksaray sancağının Alibeyli köyünde oturmuşlardır. Bunların çoğu savaşa katılmış sipahiler yada sipahi oğullarıdır. Dirlik sahibidirler. Ancak, bu yerin defterli riayeti değildirler ve göçebedirler. Nevşehir dolaylarına gelmiş yada getirilmiş olanlar 25 evdir, karalar köyüne yerleştirilmişlerdir. Bunların 18 evlik bir bölüğü de, İzzeddinlü oymağı ile birlikte Aksaray sancağının Eyübili ilçesine bağlı Viranşehir de oturmak ve bir takım “ Nevşehir-i Dilara’nın imaret-i imaresinin Hatapkeşan==odun çekicileri” olarak kaydedilmişlerdir. Bir de Nevşehir yerleştirilmiş olan Danişmendlüler vardır ki. Bunların karalar köyüne yerleştirilen yukarıdaki Danişmendlüler ile ilgisi yoktur. Evkaf defterinde ki ve arşiv vesikalarındaki kayıtlardan bunların 84. notta belirttiğimiz gibi Danişmendlü boylarından ayrılıp Boynuincelüler arasında karıştıkları anlaşılıyor. Bunların Nevşehir de 45 evlik Arzumanoğlu ve 37 evlik Şahnazaroğlu mahallelerini kurmuşlardır. Bunların Boynuincelüler arasına karışmış iken, sonradan onlardan ayrılmış dokuz evlik bir obası da şehir içinde küçük Harbandalu mahallesini kurmuştur. MUSAHACILU: evkaf defterinde bunların buraya başka illerden geldikler, dirlik subayları bulunmadığı, eskiden dağınık ve göçebe oldukları, vergilerinin Haremeyn tarafından alındığı kaydedilmiştir. Sayıları 35 evdir. Arşivdeki kayıtlardan Musahacılu ( Musacalu) Türkmen oymağının Halep Türkmenleri ve yeniil haslarından olduğu ve Bozulus’ a  bağlı bulunduğu anlaşılıyor. ŞEREFLÜ: Raka mukataasına bağlıdırlar. Fakat yaylak ve kışlak bahanesi ile zaman zaman Sivas ve Orta Anadolu bölgesine yayıldıkları olmuştur. 1138 ( 1726) tarihli bir fermandan, Şereflü oymağının Aksaray ve Kırşehir bölgesindeki Boynuincelü cemaatı arasına karıştıkları da anlaşılıyor. Nevşehir’ e gelenler bunlar arasından ayrılmış obalardır. Evkaf defterindeki sayıları 85 ev 236 kişi olarak gösterilmiştir. Şehir içinde Sadıklu mahallesini kurmuşlardır. BOYNUİNCELÜLER: Gerek evkaf defterinde, gerek arşivdeki vesikalıklardan üzerinde en geniş bilgi toplayabildiğimiz cemaat Boynuincelü cemaatidir. H. 1140,1141,1142 yıllarında Nevşehir’ e gönderilen fermanların çoğu bunlarla ilgilidir. Vesikalarda adları Boynuincelü Türkmeni diye geçmektedir. Kendileri Nevşehir’ e gelmeden önce Aksaray sancağının Eyübili ilçesinde oturmakta ve Umuru şeriyeleri bakımından danişmendlü kadılığına bağlı bulunmakta idiler. Yerleştirme yerleri Nveşehir ve köyleri olmak üzere ikiye ayrılır. Nevşehir’e 800 ev gibi büyük bir topluluk olarak gelmişlerdir. Bir kısmı şimdiki Alacaşar köyü yakınlarında yerleşmişlerdir. Boynuincelü Türkmen cemaati bir çok oymaklara ayrılmış bulunuyorlardı. Her biri yakın bir bölgeden getirilmiş olan bu oymaklar Nevşehir içine birer mahalle kuracak şekilde yerleştirildi. Bu mahallelere örnek olarak Salarlu-i Kebir 102 ev, Boynuincelü 98 ev, Bekdik 79 ev, Heriklü 107 ev, delüler 29 ev olmak üzere yerleştirilmiştir. BEKDİK: Koçhisar’dan gelmedir. 79 ev olarak Nevşehir kalesinin ardına düşen kahveci dağının batı yamacında kendilerine verilen arsalara ev yaptırmak sureti ile yerleştirilmişlerdir. Bu bölge bugün Bekdik mahallesi adını taşımaktadır. KARACKÜRT: Boynuincelü mukataasına bağlı olan bu oymağın Kürtlükle bir ilgisi yoktur. Nevşehir’e Kırşehir’den getirilmişlerdir. Karacakürt ihtiyarlarının atlattıklarına göre bunların dedelerinin dedeleri Bozulusun Dulkadır beylerine bağlı oldukları söylenir. Maraş, Diyarbakır bölgesinde oturmuşlardır. Ancak Bozulusun dağılmasından sonra doğudan Orta Anadolu bölgesine gelmişlerdir. Türkmen mahallesinin bir parçası olan Karacakürt mahallesini kurmuşlardır. HERİKLÜ: Avanos’tan gelmiş olan bu Türkmen oymağı mensupları 107 ev olarak kendi adlarını verdikleri Heriklü ( Helikli) mahallesine yerleşmişlerdir. Ayrıca Avanos ve Gülşehir ilçesinin bazı köylerine dağılmışlardır. Bugün Hacılar, Karaburna, Yüksekli gibi köylerin halkı Herikli oymağındandır. Nevşehir evkaf defterinde Boynuincelü cemaatına bağlı oymaklar dışında birkaç oymak adı daha geçmektedir. Bunlar Tohtimurlu, Saman, Eymür oymaklarından oluşmaktadırlar. Baştan beri yaptığımız uzun açıklamaları toplayacak olursak Nevşehir bölgesinde 16, 20 yy arasında oğuzların hem Üçok, hem de Bozok kolundan gelme boylara bağlı oymaklar yurt tutmuşlardır.